Czarny bez (Sambucus nigra) od wieków zajmuje szczególne miejsce w domowej apteczce. Najczęściej wykorzystujemy jego kwiaty i owoce, ale niewiele osób wie, że niezwykle cenne są również pączki – delikatne, pełne życia i skoncentrowanej energii rośliny. Zbierane wczesną wiosną, zanim rozwiną się liście lub kwiatostany, stanowią świetny surowiec do sporządzania ekstraktów regenerujących, wzmacniających i wspierających organizm w okresach osłabienia.
ZOBACZ NASZE FILMY NA YouTube – WRÓĆMY DO ZIÓŁ TV
Gdzie rośnie czarny bez?
Czarny bez jest krzewem pospolitym w całej Polsce. Najłatwiej znaleźć go:
- na skrajach lasów,
- przy polnych drogach,
- w zaroślach i na miedzach,
- w pobliżu gospodarstw,
- w wilgotnych zagłębieniach terenu.
Lubi gleby żyzne i lekko wilgotne, ale jest rośliną bardzo odporną – często rośnie nawet w trudniejszych warunkach, z dala od ludzkiej ingerencji.
Kiedy i jak zbierać pączki czarnego bzu?
Najlepszy czas zbioru to marzec–kwiecień, zależnie od temperatur. Zbieramy, gdy pączki są:
- nabrzmiałe, ale jeszcze zamknięte,
- w fazie przed rozwinięciem liści lub kwiatów,
- zdrowe, bez oznak pleśni, przebarwień czy uszkodzeń.
Jak zbierać:
- Używaj nożyczek lub sekatora, aby nie niszczyć pędów.
- Zbieraj z kilku większych krzewów, nie ogołacaj jednego miejsca.
- Najlepiej zbierać podczas suchej pogody, po obeschnięciu porannej rosy.
- Pączki przechowuj w przewiewnym koszu lub papierowej torebce – nie w folii.
Zobacz również – Kiedy zbierać pączki i pędy sosny?
Co można zrobić z pączków czarnego bzu?
Z pączków bzu najczęściej przygotowuje się:
1. Gemoekstrakt (macerat z pączków)
– najbardziej wartościowa forma przetwarzania pączków.
Działa silnie regenerująco, wspierająco i harmonizująco na organizm.
2. Nalewkę z pączków czarnego bzu
Stosowaną w okresach osłabienia odporności, zmęczenia i przy stanach zapalnych.
3. Napar (rzadziej stosowany)
Z racji na lekką zawartość związków intensywnych smakowo jest delikatny i może być dodatkiem w mieszankach.
4. Syrop wzmacniający
Połączenie pączków z miodem – polecane jako naturalne wsparcie przy kaszlu i infekcjach sezonowych.
Właściwości pączków czarnego bzu
Pączki bzu zawierają skoncentrowane substancje aktywne, m.in. flawonoidy, antocyjany, fitosterole, garbniki, sole mineralne, kwasy organiczne oraz enzymy wzrostowe typowe dla tkanek merystematycznych.
Najważniejsze działanie:
- wspierają naturalną odporność,
- działają przeciwbakteryjnie i przeciwwirusowo (głównie w postaci gemmoekstraktów),
- łagodzą stany zapalne,
- wspomagają oczyszczanie organizmu,
- wspierają układ limfatyczny,
- delikatnie pobudzają przemianę materii,
- działają napotnie i wzmacniająco przy infekcjach sezonowych.
Wskazania do stosowania
Pączki czarnego bzu stosuje się przede wszystkim w okresach:
- osłabionej odporności,
- częstych przeziębień, infekcji wirusowych i bakteryjnych,
- stanów zapalnych górnych dróg oddechowych,
- problemów z limfą i obrzękami,
- ogólnego osłabienia organizmu,
- przewlekłego zmęczenia,
- okresów przesilenia wiosennego.
Gemmoekstrakt z pączków czarnego bzu bywa polecany także jako wsparcie przy rekonwalescencji.