Miodunka plamista to jedno z tych ziół, które pojawiają się bardzo wcześnie, jeszcze zanim las na dobre się zazieleni. Gdy ziemia jest wilgotna, a słońce dopiero nieśmiało zagląda między drzewa, na skrajach lasów i w cienistych zaroślach zakwita roślina o charakterystycznych, plamistych liściach i kwiatach zmieniających kolor z różowego na niebieski.
Od wieków miodunka była ceniona w medycynie ludowej jako zioło wspierające płuca, oskrzela i cały układ oddech. Dziś wraca do łask jako delikatna, ale skuteczna roślina wiosenna, idealna na czas przesilenia, osłabienia i długiego kaszlu. W tym wpisie pokażę, gdzie jej szukać, jak ją rozpoznać, kiedy zbierać liście i kwiaty oraz jak bezpiecznie wykorzystać jej właściwości w domowej ziołowej apteczce.
Odwiedź nasz kanał na YouTube
Kiedy i gdzie rośnie miodunka plamista
Występowanie:
- Polska – dość pospolita
- Europa Środkowa i Południowa
Siedlisko:
- lasy liściaste i mieszane
- skraje lasów
- zarośla, wilgotne łąki
- gleby próchnicze, żyzne, lekko wilgotne
Stanowisko:
- półcień lub cień
- unika pełnego, palącego słońca
Często rośnie tam, gdzie wiosną długo utrzymuje się wilgoć.
Kiedy zbierać liście i kwiaty
Liście:
- marzec – maj
- najlepsze są młode, jasnozielone liście
- zbiera się przed pełnym kwitnieniem lub na jego początku
Kwiaty:
- marzec – kwiecień
- zbieramy świeżo rozwinięte
- najlepiej rano, w suchy dzień
Po przekwitnięciu liście stają się twardsze i mniej wartościowe.
Jak rozpoznać miodunkę plamistą
Liście:
- duże, jajowate
- zielone z charakterystycznymi jasnymi plamkami
- miękkie, lekko szorstkie w dotyku
Kwiaty:
- dzwonkowate
- na jednej roślinie zmieniają kolor:
- różowe → fioletowe → niebieskie
- kwitną bardzo wcześnie – często jako jedne z pierwszych w lesie
Łodyga:
- delikatnie owłosiona
- wysokość 15–30 cm
Ta zmiana koloru kwiatów to najprostszy znak rozpoznawczy.
Odwiedź naszą dużą grupę na Facebook
Jak zbierać miodunkę
1-Zbieraj tylko zdrowe, czyste rośliny
Ścinaj:
- liście – nożyczkami lub nożem
- kwiaty – delikatnie palcami
2-Nie wyrywaj rośliny z korzeniem
3-Z jednej kępy zbierz maks. 30–40%
Unikaj miejsc:
- przy drogach
- przy polach opryskiwanych
- w miastach
Zbieraj z szacunkiem – miodunka szybko się regeneruje, ale tylko jeśli jej pomożemy.
Zobacz również – Fiołek wonny
Właściwości lecznicze miodunki
Działanie:
- wykrztuśne
- osłaniające śluzówkę
- przeciwzapalne
- łagodzące kaszel
- wspierające drogi oddech
Zawarte związki:
- śluzy roślinne
- flawonoidy
- saponiny
- garbniki
- krzemionka
Dawniej miodunka była nazywana „płucnikiem” – stosowana przy chorobach płuc i oskrzeli.
Co można zrobić z miodunki
Napar (najczęściej)
- 1 łyżka suszonych liści lub kwiatów
- 250 ml gorącej (nie wrzącej) wody
- parzyć 10–15 minut
- pić 2× dziennie
Syrop na kaszel
- świeże liście i kwiaty
- warstwami z miodem
- odstawić na 2–3 tygodnie
- 1 łyżeczka 2–3× dziennie
Dodatek do mieszanek ziołowych
- z tymiankiem
- z podbiałem
- z prawoślazem
Kuchnia dzika (rzadziej)
- młode liście:
- do sałatek
- do past
- do zup wiosennych
Smak delikatny, lekko ogórkowy.
Suszenie i przechowywanie
- Rozłóż cienką warstwą
- Susz:
- w cieniu
- w przewiewnym miejscu
- Temperatura maks. 35°C
- Przechowuj:
- w szklanym słoju
- w ciemnym miejscu
- do 1 roku
Przeciwwskazania i ostrożność
Nie stosować:
- w ciąży
- podczas karmienia piersią
- przy chorobach wątroby (długotrwale)
Nie stosować w dużych ilościach i długimi seriami – zawiera niewielkie ilości alkaloidów pirolizydynowych.
W ziołolecznictwie ludowym używana bezpiecznie krótkoterminowo i z umiarem.